Overdosis Ampersand

Zo’n beetje de mooiste letter die we hebben is geen letter maar een ligatuur: een versmelting van twee letters, in het onderhavige geval de E en de T, resulterend in wat veelal het ‘en-teken’ wordt genoemd, maar de officiële naam luidt ampersand.

De evolutie van de ampersand

Naar het schijnt is die naam een verbastering van “and per se and“, waar ik op de een of andere manier geen reet van geloof, maar daar gaat het verder niet om; zaak is dat als u mij zou vragen voor welke letter (okee, ligatuur) u me ’s nachts wakker zou mogen maken, dan is het zonder aarzelen voor deze ballerina onder de grafemen. Niet in de laatste plaats omdat zij in zo veel verscheiden vormen voorkomt, die stuk voor stuk hun eigen charme hebben. Zo heb je:

1a. De ‘gewone’ versie met lusje bovenaan en kruisende lijnen rechtsonder, zegmaar het huwelijk tussen de 8 en de x:

1b. Dezelfde, maar dan met open lusje:

2. De ‘cursieve’ versie, waarin de twee afzonderlijke letters iets herkenbaarder zijn. Komt in vier subvormen, naar gelang het gebruik van hoofd- of kleine letters:

2a. Zowel E als T hoofdletter:

2b. Hoofdletter E, kleine letter t:

2c. Kleine letter e, hoofdletter T:

2d. Zowel e als t kleine letter:

3. Allerhande hybriden van de versies hierboven:

En dan ook nog:

4. De E-met-verticale-streep:

5. De steno-versie, een soortement van cursief plusteken:

Da’s best veel manieren om een nevenschikkend voegwoord te belichamen, niet? En dan heb ik er nog maar een handjevol laten zien. Wat bijvoorbeeld te denken van een ampersand voor elke dag van het jaar? Of van deze in het wild aangetroffen schoonheden?

De ampersand. Als u een schriftteken weet dat deze veelzijdigheid in elegantie ook maar evenaart mag u het zeggen.

Update: Voor de nader geïnteresseerden in ’s ampersands ontstaansgeschiedenis is er dit grondige artikel (ofnouja, het heeft vooral veel voetnoten), dat Blinde Schildpad ons zojuist linkt. Dank!

Over Drabkikker

Dirk Bakker, geboren in de vorige eeuw, levend in de huidige.
Dit bericht werd geplaatst in Be- en verwonderingen, Schrift, Typografie. Bookmark de permalink .

10 reacties op Overdosis Ampersand

  1. Absent Martian zegt:

    O&K! Weer goed & vlot proza, &zo. Komt er ook e& lijstje met oplossing&, of wordt dit ge& kwis?

  2. Lothelanor zegt:

    Wow, wat een mooie verzameling! En ja, inderdaad, die Ierse manuscripten staan vol met zo’n zielig 7’tje in plaats van deze mooi gekrulde ampersands.

  3. Eliza zegt:

    En dat ze allemaal zo anders zijn en toch hetzelde teken zijn zeg maar. Je zou een willkeurige kleuter zomaar een alfbabet kunnen leren dat alleen maar uit amerspands bestaat. Ik bedoel, kijk naar het Hebreeuws!

  4. Absent Martian zegt:

    Ik kan maar niet kiezen, hè, met die ampersand. Is het nou evolutie of toch meer intelligent design?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s